Erfbelasting Nederland 2026 — Vrijstellingen, Schenken & Strategieën voor Families
Erfbelasting in Nederland kan 10–20% van je vermogen kosten. Dit artikel legt vrijstellingen uit en toont strategieën om dit zu minimaliseren via schenken.
Erfbelastingtarieven & Vrijstellingen 2026
| Groep | Relatie | Vrijstelling | Tarief |
|---|---|---|---|
| Groep 1 | Kind naar ouder | €23.031 | 10% |
| Groep 2 | Echtgenoot | €765.141 | 10% |
| Groep 3 | Overige familieleden | €2.055 | 20% |
| Groep 4 | Niet-familieleden | €0 | 30% |
Opmerkingen:
- Groep 1 (kinderen) heeft laagste tarief en flinke vrijstelling
- Groep 2 (echtgenoot) heeft zeer hoge vrijstelling (praktisch alles vrij)
- Groep 3/4 veel duurder
Rekenvoorbeld: Erfenis Verdelen tussen Twee Kinderen
Gegeven:
- Erfenis (na schulden/kosten): €200.000
- Erfgenamen: 2 kinderen (Groep 1)
- Netto per kind: €100.000 elk
Erfbelasting per Kind
- Netto erfenis: €100.000
- Vrijstelling: €23.031
- Belastbare erfenis: €100.000 − €23.031 = €76.969
- Erfbelasting (10%): €76.969 × 10% = €7.697
- Netto ontvangst per kind: €100.000 − €7.697 = €92.303
Totale erfbelasting Familie: €7.697 × 2 = €15.394 (7,7% van totale erfenis)
Strategie: Schenken Tijdens Leven
Je kunt kinderen doneren tijdens je leven met lagere belastingeffect dan erfenis.
Schenkingstarieven 2026:
| Groep | Relatie | Vrijstelling (5-Jaarlijks) | Tarief |
|---|---|---|---|
| Groep 1 | Kind | €27.056 (per 5 jaar) | 10% |
| Groep 2 | Echtgenoot | €1.016.908 (per 5 jaar) | 10% |
Logica: je kunt elke 5 jaren €27.056 per kind schenken belastingvrij.
Rekenvoorbeld: Schenken Plan (30 Jaar Horizon)
Gegeven:
- Vermogen: €300.000
- Twee kinderen
- Leeftijd vandaag: 55 jaar (tot 85 levensexpectancy)
- Planningsperiode: 30 jaren = 6 × 5-jaarscycles
Scenario A: Geen Schenking (Erfenis Belast)
- Erfbelasting: €300.000 × 2 kinderen / 2 = €150k per kind
- Per kind vrijstelling: €23.031
- Belastbare erfenis: €150k − €23k = €127k per kind
- Tarief: 10%
- Erfbelasting per kind: €12.700
- Totaal erfbelasting: €25.400 (8,5% van erfenis)
Scenario B: Strategische Schenking (Elke 5 Jaren)
Plan:
- Schenking per kind, per 5-jaars: €27.056 (belastingvrij)
- Twee kinderen: €27.056 × 2 = €54.112 per 5 jaar
- Over 30 jaren: 6 cycles × €54.112 = €324.672
Dit overschrijdt je vermogen (€300k), dus je kunt max beter €25k per kind per 5 jaren schenken (€300k / 12 = €25k avg).
Werkelijk plan:
- Schenk €25.000 per kind, per 5 jaren
- Na 30 jaren: €25.000 × 2 × 6 = €300.000 (volledig vermogen verdeeld)
- Erfbelasting op het moment van schenking: 0 (onder vrijstelling)
- Erfbelasting op erfenis: €0 (alles weg geschonken)
- Totaal belastingbesparing: €25.400
Voorzichtigheid: Schenking met Voorbehoud
Risico: stel je schenkt nu €100.000 aan kind, maar je hebt later geld nodig. Je kunt het niet terugeisen.
Oplossing: schenking met voorbehoud
- Je geeft erfkans aan kind, maar houdt beperkt gebruiksrecht
- Juridisch: erfbelasting op restschuld, niet volledige schenking
Advies: overleg notaris voor juiste constructie.
Echtgenoot-Exemptie: Maximaal Voordeel
Veel stellen profiteren van echtgenoot-transfer.
Gegeven:
- Vermogen echtpaar: €600.000 (gezamenlijk)
- Plan: 1 echtgenoot sterft
Normaal scenario:
- Erfbelasting op half (€300.000 naar weduwe): €0 (volle vrijstelling €765k)
- Totale erfbelasting: €0
Optimale planning:
- Beide echte stel hun testamentair naar elkaar, dan naar kinderen
- First-to-die vrijstelling maximaliseren
- Kinderen voordeel later via langzame overdracht
Timing: Wanneer Schenken?
Voor wie liefst schenken startenof:
- Na 40e verjaardag: meer economisch voordeel (meer tijd compounding)
- Voor 70e verjaardag: nog relatief jong; kunnen impact zien
Praktische timing:
- Leeftijd 50–55: begin strategische schenking
- Elke 5 jaren: volgende tranche (via vrijstelling)
- Voor dood: volledige vermogensdoelstelling bereikt
Nooitplan: Notaris en Testament
Verplicht:
- Testament opstellen (formeel)
- Notaris raadplegen (juridische constructie)
- Erfgenamen informeren (voorkomen verrassingen)
- Updates elke 5–10 jaren (familieomstandigheden veranderen)
Kosten: notaris-inschrijving €500–€1.500 (eenmalig, waard voor €100k+ vermogen).
Checklist Erfbelasting-Planning
- Vermogen bepalen: stel je totale netto vermogen vast
- Erfgenamen bepalen: wie erft wat?
- Erfbelastingschatting: bereken belasting zonder planning
- Schenking plan: bepaal 5-jarig cyclus
- Testament: formeel vastgesteld bij notaris
- Communicatie: kinderen / erfgenamen op hoogte stellen
Conclusie
Nederlandse erfbelasting kan €10.000–€50.000+ kosten op middelgroot vermogen. Strategische schenking (€27k per kind per 5 jaren, belastingvrij) en testamentaire planning besparen 20–40% erfbelasting.
Regel: schenken is goedkoper dan erven. Start vroeg.
Gebruik onze Inheritance Tax Estimate calculator om je erfbelasting scenario's in te schatten.